Mbajtja e dokumentacionit , llojet dhe format e dokumenteve dhe kategoritë e dokumenteve që bëhen publike pa kërkesë

Ligji nr.9154, datë 06.11.2003 “Për  Arkivat” në Repuibliken e Shqipwrisë kreu VII, neni 60 përcakton se shfrytëzimi i dokumenteve të fondit arkivor kombëtar bëhet sipas kërkesave të këtij ligji, nëpërmjet:

a) shërbimit të dokumenteve ose riprodhimeve te tyre (mikrofilma, fotokopje) për studim ne sallat e leximit te arkivave;                                                                                                                       

b) botimit te udhërrëfyesve, katalogëve, inventarëve, si dhe përmbledhjeve me dokumente;         

c) përgatitjes dhe hapjes se ekspozitave dokumentare. ekspozimi i dokumenteve origjinale lejohet vetëm kur sigurohet ruajtja fizike dhe teknologjike, sipas rregullave ne fuqi;                       

ç) publikimit ne organet e shtypit, radios, medies, multimedias dhe kinematografisë;                      

d) dhënies se burimeve institucioneve shtetërore e joshteterore për problemet qe u interesojnë;

dh) te gjitha formave te promocionit te vlerave kulturore qe ruhen ne arkiva;                                        

e) shërbimit te numerizuar ne distance.

 

 neni 61 përcakton qartë se:

 

1. dokumentet e publikuara një here janë lirisht te shfrytëzueshme.                                                     

2. dokumentet qe administrohen ne institucionet arkivore shtetërore, jepen për shfrytëzim pasi kane kaluar 25 vjet nga data e krijimit.

 ndërkohe bazuar në nenin 67 përcakohet se:

1. leje për shfrytëzim te parakohshëm te dokumenteve, qe u kufizohet shërbimi ne nenet 61, 62 dhe 63 te këtij ligji, jepen përkatësisht:                                                                                                 

a) nga fondkrijuesi;                                                                                                                         

b) nga autoriteti klasifikues, për dokumentet e klasifikuara "sekret shtetëror;                                        

c) nga vete personi, për dokumentet qe përmbajnë te dhëna intime dhe qe kane te bëjnë me dinjitetin personal te tij.                                                                                                                      

2. te drejtën e përjashtimit e kane, gjithashtu:                                                                                    

a) drejtori i përgjithshëm i arkivave, për dokumentet qe ndodhen ne arkivin qendror shtetëror dhe ne arkivat shtetërore te qarqeve, pas marrjes se pëlqimit me shkrim te fondkrijuesit, kur ai ekziston;

b) drejtuesi i institucionit, për dokumentet qe ruhen ne arkivat e sistemit ose ne arkivat qe administrojnë dokumente te se njëjtës tipologji;                                                                                

c) çdo subjekt i autorizuar me ligj.